یادداشت شفاهی کتابدار بخش نابینایان -از پایگاه نهاد کتابخانه های عمومی-

به نام الله
1396/1/14 دوشنبه
یادداشت شفاهی کتابدار (2)
مطالعه کردن جزئی جداییناپذیر از کار کتابداری است
یکی از مهمترین لحظات در بخش نابینایان در نشستهای کتابخوان حادث میشود؛ جایی که جمعی از اعضاء به دور یک میز مینشینند و دوستان شان را در آخرین کتابهایی که مطالعه کردهاند سهیم میکنند.
هر کس برای خودش ارزشها و ملاکهایی دارد. من نیز در دوران تحصیل آموختهام کسی که به عنوان یک نیرو در جایی خدمت میکند به خاطر خدمتش است که ارزش پیدا میکند. در بخشی که من در کتابخانه مشغول به کار هستم مخاطبانم قشری خاص هستند و به دلیل اشتراکی که با آنها دارم همیشه با خود تکرار میکنم: «در مقابل تک تک آنها مسئولی» و هرگز فراموش نمیکنم که کمک و همراهی من با آنها تا چه حد میتواند در زیست اجتماعی و فرهنگی آنها اثرگذار باشد.
بخش نابینایان در یک کتابخانه آنقدر خاص است که حتی مبالغه در موردش هم حمل بر جلوه فروشی نیست. در ازای بخشی چنین ویژه، خدماتی درخور نیز باید ارائه شود. اعضای نابینا به دلیل ویژگیشان افراد عاطفی و حساسی هستند. بیشتر از همه تأثیر پذیرند و طبیعتاً نیاز است بسیار بیشتر از سایر اعضای یک کتابخانه برایشان انرژی گذاشته شود. مهمترین هدفگذاری در مورد آنها در نخستین برخورد، ایجاد حس اعتماد و تمایل به مراجعه مجدد است. اینکه کتابدار این بخش بداند و بتواند با وجود شرایط ویژه و دشواری در رفت و آمد یک نابینا، چگونه باید در او اثرگذاری مطلوبی داشته باشد نخستین گام محوری در کارش است. پیش از هر چیز باید از حیث روحی با آنها کار کرد؛ کشفشان کرد و با استفاده از شباهتهای مشابه، حس آگاهی صحیح را در آنها روشن و بیدار کرد. آنها خاصترین قشری هستند که به کتابخانههای عمومی مراجعه میکنند و باید با آنها نیز خاص رو به رو شد.
یکی از مهمترین لحظات در بخش نابینایان در نشستهای کتابخوان حادث میشود؛ جایی که جمعی از اعضاء به دور یک میز مینشینند و دوستان شان را در آخرین کتابهایی که مطالعه کردهاند سهیم میکنند. اما نباید عجله کرد اتفاق بزرگ دیگری نیز برای بچهها در این نشستها پدید میآید و آن خلق فضایی صمیمانه در دقایقی است که دور هم مینشینند و صحبت میکنند؛ همان حلقه مفقودهای که باعث افزایش قابل توجه اعتماد به نفس در آنهاست.
سال 1395 سال فعالیت پر قدرت و موفق بخش نابینایان کتابخانه میرفندرسکی بود. جذب عضو فزونی یافت و تقدیر از نگارنده به عنوان یکی از کتابداران برگزیده نیز به اعتماد بیشتر مسئولین شهرستان و استان به این بخش منتج گشت. امتداد این احوالات دلپذیر را باید در یکی از روزهای سرد دیماه جستجو کرد، وقتی که پس از برگزاری نشستی مشترک میان اعضای این بخش با مدیرکل کتابخانههای عمومی و مدیرکل بهزیستی گلستان و دیدار با نماینده محترم ولیفقیه در استان و شنیدن دغدغهها و مشکلات آنها؛ قولهای مساعدی دریافت کردیم تا با امید و انگیزه فراوانتری به روزهای پیش رو بنگریم.
در مواجهه با هر حرفه کلید واژهای متناسب با آن قرار دارد؛ وقتی از کتابداری سخن به میان میآید نیز نام کتابخانه و کتاب قرابت و همزیستی همیشگی با یکدیگر دارند. پس در چنین موقعیتی مطالعه کردن جزئی جداییناپذیر با این حرفه است. من نیز همانند بسیاری از همکاران دیگرم تلاش میکنم مطالعه را به عنوان پیش فرضی اساسی فراموش نکنم. سیر مطالعاتی من در دو بخش عمومی و تخصصی پیگیری میشود، به همین خاطر شاید بتوانم با یک جمعبندی ذهنی مدت زمان مطالعه ثابتم را یک ساعت و نیم الی دو ساعت در روز عنوان کنم.
حالا که صحبت از کتاب و کتابخوانی شد دوست دارم من نیز دو پیشنهاد کتاب برای ایام نوروز داشته باشم. اولی مخصوص آنهایی است که فرصت کافی برای مطالعه عمیق و طولانیتر دارند. کتاب «مفاتیح الحیات» اثر آیتالله جوادی آملی است که شامل روایاتی در خصوص رفتارهای فرهنگی، اجتماعی و به طور کل حوزه اخلاق و حقوق اجتماعی است. اما اگر فرصت کمتری دارید، کتابی کمحجمتر میتواند گزینه مناسبتری برای شما محسوب شود؛ کتاب «خودینشان بدهید» نوشته علیمحمد صالحی که از قضا جزو عناوین طرح کتابخوان ماه اسفند نیز است همانی است که دنبالش میگشتید. کتابی روانشناختی و جمع و جور که نکات بسیار کارگشایی را در این موضوع به زبانی ساده همراه با مثالهای سودمند بیان کرده است. در شرایطی که کتابهای مرتبط با روانشناسی در بازار نشر اغلب ترجمه آثار خارجی هستند این کتاب ایرانی به شدت به خلقیات و فرهنگ ما نزدیک و در نتیجه کاربردیتر است.
در یک سالی که به خانواده بزرگ نهاد کتابخانههای عمومی کشور پیوستهام دیدگاهم نسبت به کتابخانهها و فعالیتهای آن دگرگون شده است. اگر تا پیش از آن گمان بر حکمفرما بودن نوعی سکون و کم فروغ بودن در آنها میبردم اما امروز با دیدن برنامههای متنوع فرهنگی، راهنمایی و مشاوره در خصوص کتابهای مناسب، ارتباط و لذت کمک به یک مراجع نابینا وقتی با احساس رضایت و تشکرهای آنها قرین میشود، لذتی برایم پدید میآورد که باعث میشود به کتابداری بیش از پیش دلبسته شودم. امیدوارم همه همکارانم در کتابخانهها نیز در سال پیشرو به دور از بی انگیزگی و دلسردی با امید و اشتیاق در کارشان موفقیتهای پر شماری کسب کنند.

حمیده روحی
کتابدار بخش نابینایان کتابخانه عمومی میرفندرسکی گرگان
منبع:
http://www.iranpl.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=NEWS&CategoryID=6731c7f6-47e3-4750-9141-8a06793a5d49&WebPartID=06c08564-2cb7-4d4c-b00a-831aa1adeb62&ID=623059e0-ed7e-4188-b4bf-51ad8662e01e
-با تشکر از همکاران دست اندر کار تهیه و انتشار این یادداشت-
التماس دعا
برچسبها: یادداشت شفاهی, یادداشت کتابدار, خاطرات کتابدار, کتابداری, کتابداری سال 1395